Left navigation


Rozporządzenie UE 392/2009

Streszczenie przepisów dotyczących praw podróżnych podczas wypadków na morzu [1]

[Przewoźnik zobowiązany jest do udostępnienia podróżnym tych danych przed podróżą lub w momencie jej rozpoczęcia, jeżeli to rozporządzenie obowiązują podczas przewozu. Streszczenie nie jest wiążące prawnie.]

Rozporządzenie (WE) nr 392/2009 dotyczące odpowiedzialności przewoźników względem podróżnych z tytułu wypadków na morzu wchodzi w życie w krajach UE i EWG2 w dniu 31 grudnia 2012 roku. Zawiera ono postanowienia z Konwencji Ateńskiej z 1974 roku (wersja protokołu z 2002 roku) o przewozie podróżnych i ich bagażu na morzu.  

Rozporządzenie znajduje zastosowanie u wszystkich przewoźników w przewozach międzynarodowych, w tym w komunikacji między państwami UE oraz w pewnych rodzajach komunikacji krajowej, jeżeli:

-        statek pływa pod banderą państwa członkowskiego lub jest w nim zarejestrowany lub

-        umowa przewozowa została zawarta w kraju członkowskim lub

-        zgodnie z umową przewozową miejsce wyjazdu lub przeznaczenia leży w jednym z krajów członkowskich. 

Pokrywa ono odpowiedzialność przewoźnika za podróżnych, ich bagaż oraz ich pojazdy, jak również pomoc mobilną w razie wypadków.  

Rozporządzenie to nie narusza prawa przewoźników dotyczącego ograniczenia odpowiedzialności za wypadki zgodnie z Konwencją z 1976 roku o ograniczeniu odpowiedzialności za roszczenia morskie w najnowszej wersji zmienionej przez protokół w 1996 roku.

W myśl rozporządzenia wypadki to ‚wypadek żeglugowy‘3 i ‚zdarzenia powodujące szkody inne niż wypadki żeglugowe‘ powstałe podczas przewozu.

PRAWA PODRÓŻNYCH

Roszczenia o odszkodowanie z tytułu śmierci lub uszkodzenia ciała

Wypadek żeglugowy: Podróżny może wysuwać roszczenia o odszkodowanie wobec przewoźnika lub towarzystwa ubezpieczeniowego przewoźnika do 250.000 SZR4 w każdym przypadku z wyjątkiem okoliczności, na które przewoźnik nie ma wpływu (tj. wojna, klęski żywiołowe, działania osób trzecich). Odszkodowanie może wynosić 400.000 SZR, chyba że przewoźnik udowodni, że do wypadku doszło bez popełnienia błędu lub niedopatrzeń z jego strony.  

Zdarzenie powodujące szkody inne niż wypadki żeglugowe: Podróżny może wysuwać roszczenia o odszkodowanie wobec przewoźnika lub towarzystwa ubezpieczeniowego przewoźnika do 400.000 SZR, jeżeli udowodni, że do wypadku doszło przez błąd lub niedopatrzenie ze strony przewoźnika.  

Roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty lub uszkodzenia bagażu w kabinie

Wypadek żeglugowy: Podróżny może wysuwać roszczenia o odszkodowanie wobec przewoźnika lub towarzystwa ubezpieczeniowego przewoźnika do 2.250 SZR, chyba że przewoźnik udowodni, że do wypadku doszło bez popełnienia błędu lub niedopatrzeń z jego strony.  

Zdarzenie powodujące szkody inne niż wypadki żeglugowe: Podróżny może wysuwać roszczenia o odszkodowanie wobec przewoźnika lub towarzystwa ubezpieczeniowego przewoźnika do 2.250 SZR, jeżeli udowodni, że do wypadku doszło przez błąd lub niedopatrzenie ze strony przewoźnika.  

Roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty lub uszkodzenia bagażu innego niż znajdującego się w kabinie

Podróżny może wysuwać roszczenia o odszkodowanie wobec przewoźnika do 12.700 SZR (pojazdy, w tym bagaże transportowane na pojeździe lub w nim) lub 3.375 SZR (inny bagaż), chyba że przewoźnik udowodni, że do wypadku doszło bez popełnienia błędu lub niedopatrzeń z jego strony.   

Roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty lub uszkodzenia przedmiotów wartościowych

Podróżny może wysuwać roszczenia o odszkodowanie wobec przewoźnika do 3.375 SZR w przypadku zatonięcia, zguby lub uszkodzenia pieniędzy, papierów wartościowych, złota, srebra, klejnotów, biżuterii i dzieł sztuki, jednakże tylko wtedy, jeżeli po uzgodnieniu przedmioty wartościowe zostały zdeponowane u przewoźnika.  

Roszczenia podróżnych z ograniczoną mobilnością o odszkodowanie z tytułu utraty lub uszkodzenia środków wspomagających mobilność lub innych środków pomocniczych

Wypadek żeglugowy: Podróżny może wysuwać roszczenia wobec przewoźnika w wysokości wartości nabytego ponownie środka pomocniczego lub kosztów jego naprawy, chyba że przewoźnik udowodni, że do wypadku doszło bez popełnienia błędu lub niedopatrzeń z jego strony.   

Zdarzenie powodujące szkody inne niż wypadki żeglugowe: Podróżny może wysuwać roszczenia wobec przewoźnika w wysokości wartości nabytego ponownie środka pomocniczego lub kosztów jego naprawy, jeżeli udowodni, że do wypadku doszło przez błąd lub niedopatrzenie ze strony przewoźnika. 

Roszczenia z tytułu zaliczki w przypadku wypadku żeglugowego

W przypadku śmierci lub uszkodzenia ciała podróżny lub inna osoba upoważniona do roszczeń może wysuwać roszczenia z tytułu zaliczki w celu pokrycia bezpośrednich potrzeb ekonomicznych. Zaliczka obliczana jest w stosunku do poniesionej straty lub szkód i należy wypłacić ją w ciągu 15 dni. W przypadku śmierci suma ta wynosi przynajmniej 21.000 euro.

SPOSÓB POSTĘPOWANIA I POZOSTAŁE

Zgłoszenia na piśmie

W przypadku uszkodzenia bagażu znajdującego się w kabinie lub pozostałego bagażu podróżny musi zgłosić szkodę u przewoźnika w wyznaczonym terminie5. W innym przypadku prawo do wysuwania roszczeń przez podróżnego przepada. 

Terminy w celu realizacji praw podróżnych

Z powództwem o odszkodowanie należy wystąpić do właściwego sądu w ciągu 2 lat. Termin, od którego rozpoczyna się przedawnienie, zależny jest od rodzaju szkody.   

Wyjątki od odpowiedzialności za szkody

Odpowiedzialność przewoźnika z tytułu odszkodowania może zmniejszyć się, jeżeli zostanie udowodnione, że do śmierci lub uszkodzenia ciała podróżnego, względnie utraty lub uszkodzenia bagażu podróżnego doszło w wyniku popełnienia błędów i niedopatrzeń ze strony podróżnego lub jeżeli błędy i niedopatrzenia podróżnego miały wpływ na szkody.  

Poszczególne maksymalne kwoty z tytułu odszkodowania nie obowiązują, jeżeli zostanie udowodnione, że szkoda powstała wskutek działań przewoźnika, osób przez niego zatrudnionych, jego pełnomocników lub przewoźnika-wykonawcy, dokonanych w zamiarach spowodowania takiej szkody lub ze świadomością, że taka szkoda prawdopodobnie nastąpi.  

---------------------------------------------------------------------

[1] Streszczenie opracowano zgodnie z artykułem 7 w rozporządzeniu (WE) nr 392/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 roku (Abl L 131, 28.5.2009, str. 24) o odpowiedzialności przewoźników wobec podróżnych z tytułu wypadków na morzu.

[2] Rozporządzenie ma zastosowanie w krajach EWG zgodnie z postanowieniem nr 17/2011 Wspólnej Komisji EWG (ABl L 171, 30.6.2011, str. 15), po oddaniu przez państwa EWG właściwych informacji.

[3] W celach niniejszego rozporządzenia wyrażenie ‚Wypadek żeglugowy’ określa rozbicie się statku, jego wywrócenie, zderzenie lub jego zejście na mieliznę, wybuch lub pożar na statku, względnie wadliwość statku. Wszystkie pozostałe wydarzenia, powodujące szkody podczas przewozu uznaje się w tym streszczeniu za ‚ Zdarzenie powodujące szkody inne niż wypadki żeglugowe‘.

[4] Utratę lub uszkodzenie wskutek wypadku oblicza się na podstawie „jednostki obliczeniowej”, tj. „specjalnego prawa ciągnienia” (SZR), które państwa członkowskie Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF) mają w IMF (wszystkie państwa UE). Dane dotyczące kursów wymiany SZR znajdują się na stronie internetowej:  http://www.imf.org/external/np/exr/facts/SZR.htm. Kurs wymiany wg stanu na dzień 26 listopada 2012 r. wynosił 1 SZR = 1,18 EUR.  

[5] W razie widocznego uszkodzenia bagażu kabinowego należy o tym zawiadomić pisemnie przed lub w czasie opuszczania statku przez podróżnego. W przypadku innego bagażu należy to uczynić przed lub w czasie przekazywania go pasażerowi. W razie uszkodzenia bagażu, które nie jest widoczne lub w przypadku utraty bagażu należy zawiadomić o tym pisemnie w ciągu 15 dni od dnia opuszczenia statku lub otrzymania bagażu (względnie od dnia, w którym przekazanie bagażu miało nastąpić).